Detaylı bilgi için imajbet adresini ziyaret edebilirsiniz.
Kabakulak, paramyxovirus ailesine ait virüslerin neden olduğu, bezleri ve sinir sistemini etkileyen bulaşıcı bir hastalıktır. Bu virüs, genellikle solunum yoluyla ya da doğrudan temasla yayılır. Çocukluk döneminde herhangi bir yaşta görülebilen bu enfeksiyon, erişkinlerde daha ciddi sonuçlar doğurabilir. Kuluçka süresi genellikle 16-18 gün arasında değişmekte olup, 12-25 gün aralığında da sürebilir.
Enfeksiyonun en bulaşıcı olduğu dönem, tükürük bezlerinin şişmeye başlamasından 1-2 gün öncesinden başlayarak, şişlikten sonraki beş güne kadar devam eder. Kabakulak belirtileri arasında ateş, baş ağrısı, iştahsızlık ve halsizlik yer alır. Özellikle çiğneme sırasında ağrı hissedilir ve parotis bezinde belirgin bir şişlik oluşur. Ateşin 1 ila 6 gün sürmesi beklenirken, ateş düştüğünde genellikle şişlik de azalır.
Başlangıçta tek taraflı olan bezdeki şişlik zamanla iki taraflı hale gelebilir ve diğer tükürük bezlerinde de benzer durumlar gözlemlenebilir. Kabakulak ile ilişkili olarak orşit (erkek çocuklarında testis iltihabı), meningoensefalit ve pankreatit gibi komplikasyonlar ortaya çıkabilir. Orşit, kabakulak sonrası en sık rastlanan durumdur; tek veya çift taraflı olabilir ve özellikle ergenlik dönemindeki bireylerde daha sık görülür.
Kabakulak enfeksiyonu yaşayan kişilerde ilk hafta içinde ateş, titreme, bulantı ve karın alt bölgesinde ağrı gibi semptomlar gelişebilir. Testisler genellikle ağrılıdır ve bu duruma ateş eşlik eder. Testis atrofisi de görülebilir ancak bu komplikasyon nadiren kısırlık veya cinsel isteksizlik gibi sorunlara yol açar.
Her kabakulak vakasında klasik belirtiler gözlemlenmeyebilir; yaklaşık %30-40 oranında asemptomatik vakalar da mevcuttur. Tanı konulurken serolojik testler ve virüs izolasyonu kullanılmaktadır; ancak her durumda laboratuvar testlerine başvurulması gerekmez. Eğer hastanın geçmişinde kabakulak teması varsa ve tükürük bezlerinde tutulum ile aseptik menenjit bulguları varsa tanı klinik olarak konulabilir.
Kabakulaktan korunmada aşılamanın önemi büyüktür; tek doz aşılama tam koruma sağlamasa da önemli bir adımdır. Hastalık salgınlara yol açabileceği için özellikle ergenlik dönemindeki gençlere aşı önerilmektedir. Tükürük bezlerinde görülen her şişliğin kabakulaktan kaynaklanmadığı unutulmamalıdır; enterovirüsler ve sitomegalovirüsler de benzer klinik tablolara neden olabilir. Ayrıca parotis bezinin tek taraflı şişmesi durumunda tıkanma veya enfeksiyon gibi başka sebeplerin araştırılması gerekmektedir.
Güncel erişim için imajbet giriş sayfasını inceleyebilirsiniz.
