Avrupa Birliği (AB) Komisyonu’nun Enerjiden Sorumlu Üyesi Dan Jorgensen, jeopolitik gerginliklerin enerji piyasalarında oluşturduğu risklere dikkat çekerek, jet yakıtı tedarikinde olası sıkıntılara karşı Avrupa’nın hazırlık yaptığını duyurdu. Jorgensen, Brüksel’de gerçekleştirilen AB-Moldova yüksek düzeyli enerji diyaloğu toplantısının ardından basın mensuplarına yaptığı açıklamada, enerji alanındaki belirsizliklerin arttığını vurguladı.
Jorgensen, “Dünya, şüphesiz şimdiye kadar karşılaştığımız en ciddi enerji krizlerinden biriyle yüz yüze. Bu kriz, ekonomik sistemlerimizi, toplumlarımızı ve uluslararası ilişkilerimizi zorlamaktadır.” dedi. Orta Doğu’daki çatışmaların etkisiyle, AB üyesi ülkelerin fosil yakıt ithalatında 30 milyar eurodan fazla ek maliyetle karşı karşıya kaldığını belirtti.
Enerji bağımlılığının sadece ekonomik bir mesele değil, aynı zamanda stratejik bir tehdit olduğunu ifade eden Jorgensen, arz güvenliğini sağlamak ve vatandaşları olumsuz etkilere karşı korumak amacıyla çeşitli önlemler aldıklarını söyledi. Uzun vadede daha güçlü enerji altyapıları, kaynak çeşitliliği, yenilenebilir enerji yatırımları ve piyasaların entegrasyonu üzerinde durulması gerektiğini vurguladı.
Orta Doğu’daki kriz durumunun en kısa sürede normale dönmesini umduklarını belirten Jorgensen, “Ancak ne zaman normale döneceğimizi kesin olarak söylemek için çok erken. En iyi senaryoda bile, durum oldukça ciddi kalacaktır. Özellikle Katar’daki altyapıya verilen hasar nedeniyle gaz üretimi büyük ölçüde etkilendi ve bunun iyileşmesi muhtemelen yıllar alacaktır.” dedi. Petrol üretiminin ise daha hızlı toparlanabileceğini ancak tamamen eski düzeye dönmesinin zaman alacağını belirtti.
Mevcut durumun belirsizliğini göz önünde bulundurarak, jet yakıtı arzı konusunda yaşanabilecek olumsuz senaryolara karşı hazırlık yaptıklarını ifade eden Jorgensen, “Jet yakıtı miktarını yakından takip eden bir gözlem mekanizması oluşturduk. Hangi ülkede ne kadar jet yakıtı var, ne kadar ithal ediliyor ve ihraç ediliyor gibi verileri izliyoruz.” diye ekledi. Gerekirse jet yakıtı dağıtımının koordinasyonu için siyasi adımlar atmaya hazır olmaları gerektiğini belirten Jorgensen, “Henüz böyle bir aşamada değiliz ve umarız gerek kalmaz, fakat hazırlıklı olmamız önemli.” dedi.
Orta Doğu’daki çatışmalar ve Hürmüz Boğazı’ndan yapılan sevkiyatların aksaması, Avrupa’da petrol ve doğalgaz fiyatlarının hızla yükselmesine neden oldu. Özellikle jet yakıtı fiyatları, geçen yıla kıyasla iki katından fazla artmış durumda. AB rafinerileri, normal şartlarda jet yakıtı talebinin yaklaşık yüzde 70’ini karşılayabiliyor; geri kalan kısmı ise çoğunlukla Orta Doğu ve Körfez ülkelerinden tedarik ediliyor.
Uluslararası Enerji Ajansı Başkanı Fatih Birol, Avrupa’nın kısa süre içinde jet yakıtı kıtlığı riskiyle karşılaşabileceğine dair uyarılarda bulundu. Hollanda merkezli hava yolu şirketi KLM, artan yakıt maliyetleri nedeniyle Avrupa içinde 160 uçuşunu iptal edeceğini açıkladı. Ayrıca, Alman hava yolu şirketi Lufthansa da maliyet baskıları nedeniyle iştiraklerinden biri olan CityLine’ın operasyonlarını durdurma kararı aldı.
